Бұл тарау – автордың барлық көзқарасын, әдістемесін және тақырыпқа деген рухани қатынасын жинақтайтын тұғырнамалық кіріспе. Мұнда ақиқат ұғымы — діни сенім, философиялық ақыл және тылсым интуиция арқылы сипатталып, қазақтың дәстүрлі дүниетанымымен тұтастырыла қарастырылады. Автор шариғат пен руханияттың байланысын, сөз бен амалдың негізін, жүрек пен сана арасындағы үйлесімді жүйеге салады.

Ақиқат – бұл «дұрыс» немесе «бұрыс» ұғымы емес, автор үшін ол — болмысқа шынайы байланыс орнату амалы. Мәтінде былай деп жазылады:

«Ақиқатқа апарар жол – шариғат емес, дәс. Дәс – жүректің көзі, әдептің нышаны. Түр – амал, дәс – мән».

Осы арқылы автор қазақ дүниетанымындағы ішкі мәдениетті («дәс») шариғат амалдарының (түр) іргетасы ретінде қарастырады. Бұл ой қазіргі дінге формалды қараудан арылып, рухани тереңдікті іздеу қажет екенін ескертеді.

Автор «ақиқат» пен «ақыл» арақатынасын да ашып көрсетеді. Ол үшін ақиқат — тек логикамен танылатын дүние емес.

«Ақыл – иллюзияның шеткі бекеті. Ал жүрек – тылсымның мекені» – деп жазады автор. Бұл жерде исламдық сопылық, түркілік руханият, жүрек ғылымы тұтас үндеседі.

Тарауда «шариғаттың сегіз түрі» туралы да қысқаша сөз болады. Бұл ислам амалдарын мәдени, әлеуметтік, тарихи және рухани өлшемдер арқылы топтастыруға талпыныс. Мұндай құрылым шариғатты – тек арабтық немесе сыртқы жүйе ретінде емес, қазақ болмысымен қатар өмір сүре алатын жүйе ретінде түсіндіруге жол ашады.

Ақиқат ұғымы мұнда тек діни категория емес, тіл, ой, сана, сөз, жүрек деген жүйелі құрылым арқылы ашылады. Автор оқырманды «ақиқатты ізде» деп емес, «ақиқатты өзіңнен баста» дегенге шақырады.

Негізгі идеялар мен ерекшеліктер:

• Ақиқат – жүрек пен дәс арқылы танылады
• Дәс – ішкі әдеп, жүректің көзі; түр – амалдың формасы
• Ақыл – шектеулі; жүрек – тылсымға жол
• Шариғат – тек құқықтық жүйе емес, рухани тәртіп
• Ақиқат – сенім мен сана, тіл мен тағдырдың түйісу нүктесі

Бұл тарауда автор бүгінгі адамзаттың басты рухани күйзелісін — жандық дағдарысты кеңінен сипаттайды. Ол бұл дағдарысты тек жеке адамның мәселесі емес, тұтас қоғамның, тіпті адамзат өркениетінің ішкі тозуы ретінде қарастырады. Автордың айтуынша, қазіргі адамның жүрегі бар, бірақ жүректің үні өшкен. Жан бар, бірақ байланыс үзілген. Нәтижесінде – сырт көзге қалыпты, бірақ іштей бос, мағынасыз өмір сүру дағдысы орныққан.

Автор осы дағдарысты нақты мысалмен ашады:

«Адам болып өмір сүре тұра, жан иесі ретінде тіршілік етуге дағдыланған жоқпыз. Рухани өрісіміз суалған, жандық қуатымыз әлсіреген. Өйткені, біз нәпсінің көлеңкесінде өмір сүруді үйреніп алдық» – деп жазады ол. Бұл сөз арқылы автор жандық дағдарысты тек діни әлсіздік емес, тіршіліктің мәнін ұмыту деп бағалайды.

Жастардың өмірге немқұрайлы қарауы, сенімге салқындық, мағынасыз көңіл көтеру, мақсатсыз білім іздеу — мұның бәрі автор үшін осы жандық күйзелістің белгілері. Мысалы, ол:

«Қазіргі жастардың жан-жүрегі — ақпарат пен әсердің улы қоқысына толы. Олар рухани тыныс алу дегеннің не екенін білмей өсті» – дейді.

Бұл тарауда «жанды сақтау — иманды сақтау» деген жаңа мағына ұсынылады. Автор жанды қуат көзі ретінде тануға шақырып, оны жоғалтқан адам – өзін де, өмірді де шынайы қабылдай алмайды дейді. Мұнда жан – тылсыммен байланысатын ішкі арна ретінде сипатталады.

Тарау соңында автор «жандық оянудың» шарттарын атап өтеді:
 – жүрекпен тыңдай білу
 – үнсіздік пен жалғыздықты қабылдай білу
 – Алланы тек сыртқы парыз арқылы емес, жанның тыныштығы арқылы тану

Осы арқылы оқырман тек мәселені емес, одан шығу жолын да көре алады.

Негізгі идеялар мен ерекшеліктер:

• Жандық дағдарыс – имансыздық емес, рухани қуаттың үзілуі
• Нәпсінің басымдығы жанды көлеңкеге айналдырды
• Автор жанды — адам болмысының тылсым өзегі ретінде таниды
• Мәтінде рухани тәжірибеден алынған тұжырымдар, нақты сезімдік сипаттамалар бар